museum

warning: Creating default object from empty value in /home1/kuehlebo/public_html/georgeovermeire/modules/taxonomy/taxonomy.pages.inc on line 33.

Groeten van Mars

Een heel ander soort vakantie-kaartje hè?
Grapje, op vakantie ben ik naar Oostenrijk en Italië geweest, niet naar Mars. Maar ik vind dat we de ruimte in moeten en eigenlijk - om te beginnen - vooral naar Mars.
Al blijf ikzelf liever thuis; het Leven begint weliswaar ergens buiten je comfort-zone, maar als kind al vond ik astronaut worden toch een te hoog risico. Daarom besloot ik dat ik liever sterrenkunde wilde gaan studeren en het heeft er tot een half jaar voor mijn eindexamen ook serieus naar uitgezien dat ik dat zou gaan doen.
Het werd uiteindelijk muziek, sterrenkunde is nu nog steeds een hobby. Die trouwens steeds interessanter wordt met al die exo-planeten, planeten buiten ons eigen zonnestelsel, waarvan er geregeld weer nieuwe ontdekt worden.
Dus toen ik de poster zag van de expositie "Buitenaards - de jacht op planeten" in het Teylers Museum wilde ik daar wel naar toe.
Eerst even over de mooie poster. Hier is-ie (links), en let op het origineel (rechts).

Zoek de verschillen :-)

Het Teylers Museum is werkelijk een prachtig museum, maar de expositie was helaas een beetje kinderlijk. Vrij veel over de ontdekking van de planeten, weinig tot niets over exoplaneten. Toegegeven, het kind in mij kon het foto-moment bij de Mars-achtergrond niet negeren :-). Ook was er een hoekje sciencefiction. Hou ik ook wel van, maar het was toch vooral Star Wars. Had dat nou maar gewoon weggelaten.
Er waren ook wel wat pareltjes. Zoals het piepkleine Mars-meteorietje. Wat fraaie historische telescopen. Een aantal fraaie originele historische boeken over astronomie, mocht je helaas niet aankomen. Daarbij ook Flammarion's "De Wonderen des Hemels" uit 1884.
Dit boek heb ik. Ik weet eigenlijk niet eens hoe ik eraan kom, ik zal het als vijftienjarige wel van iemand gekregen hebben die ervan af wilde en wist dat ik van boeken in het algemeen en boeken over sterrenkunde in het bijzonder hield. Op een gegeven moment had ik het ineens. Echter: het is zo oud, de eerste eigenaar van mijn exemplaar, ene H.r. Schippers, schreef er de datum "Februari 1923" in, dat er veel zaken instaan die allang achterhaald zijn. Dat viel me veertig jaar geleden al op toen ik door dat mij net in de schoot geworpen boek bladerde, dus ik heb er meerdere malen over gedacht het boek weg te doen - het is nogal een dikkerd en er stonden toch fouten in?.
Nu ben ik blij dat ik het bewaard heb.
Na thuiskomst uit Haarlem gelijk met de ladder naar de allerbovenste plank van mijn boekenkast, waar Flammarion lag. Onder een dikke laag stof, al jaren niet bekeken.
De tekst is eigenlijk zo slecht niet, valt me nu op. Natuurlijk is bijvoorbeeld Pluto nog niet ontdekt (dat was pas in 1930) en hebben Jupiter en Saturnus aanzienlijk minder manen dan inmiddels is gebleken. Maar Flammarion onderschat zijn lezers bepaald niet als hij uitlegt hoe de natuurkrachten werken. En er staan hele mooie platen in, die het boek nog steeds waardevol maken.
De tekeningen van de maankraters kunnen misschien niet tippen aan die van Tjomme de Vries, waarover Henk Nieuwenhuis in Februari van dit jaar nog een artikel in Zenit publiceerde, maar het viel mij toch vooral op hoe sommige van die oude platen de fantasie weten te prikkelen, veel meer dan de moderne fotografie.
Bijvoorbeeld de plaat van William Herschel met zijn zus Caroline, die door het Teylers voorzien werd van het commentaar "William en Caroline Herschel aan de telescoop", staat in Flammarion als "William Herschel, de planeet Uranus ontdekkend".

Door een telescoop kijken en dan gewoon een nieuwe planeet ontdekken, is dat niet een jongensdroom? Ook al ging het in werkelijkheid waarschijnlijk iets anders en gaat het in ieder geval tegenwoordig met die exoplaneten, die alleen indirect waar te nemen zijn, heel anders.
Er staan ook nog platen in van "Newton, de algemeene aantrekkingskracht der stof ontdekkend" (de beruchte appel) en "Le Verrier, de planeet Neptunus ontdekkend".

De romantiek van de wetenschap.
Schitterend, ik geloof dat ik daar als kind voor gevallen ben.

De Denker

Wie kent het beeld niet: Rodin's "De denker" (Le Penseur)? Het spreekt mij aan, net als vele anderen kennelijk. Er is op Rodin's denker stevig gecopieerd en geplagieerd. Zoals de copie (eigenlijk een afgietsel) die van het beeld in het Singermuseum in Laren staat en het beeld "Thinker on a rock" van Barry Flanagan dat op de Utrechtse Neude staat.

Van Rodin's Penseur heb ik hier nog een mooie parodie, "Flanagan's "Thinker on a Rock" is door Jurjen Bertens erg mooi nageschilderd.
Wie parodieert nou eigenlijk wie? Ik denk zelf ook weleens. Of dat voor anderen ook geldt weet ik niet, maar denken is in ieder geval een heel Christelijke bezigheid. Dat bleek donderdag maar weer eens toen ik in museum Het Catherijneconvent mijn kennis Christelijke kunst wilde ophalen en daar tegen dit beeld aanliep:

"Christus op de koude steen" uit 1510.
"Eenzaam en ontkleed zit Christus op een steen in afwachting van zijn kruisiging" beschrijft de beschrijver van het museum. En verderop in de tekst:

"Christus ziet er treurig en melancholisch uit, met het hoofd steunend op zijn hand. Dat Christus geheel naakt wordt afgebeeld komt zelden voor"

Da's wel wat anders dan bij Rodin, waar naakt de normaalste zaak van de wereld is. Ik nam dan ook even de tijd het beeld frontaal te bestuderen, maar - om met Godfried Bomans te spreken - "details werden niet verstrekt"; het handje zat ervoor.


Er was ook een expositie van historische kerststallen en twee zangeressen die - vier dagen na kerst - ons met kerstliederen probeerden te verblijden. Dat alles maakte dat het in dat museum drukker was dan mij persoonlijk lief is. Maar het leverde toch nog wat humor op.
Zoals: bij het binnenkomen in het museum hadden ze een levende kerststal ingericht. Voor de os en de ezel was het daar volgens mij best uit te houden, maar je zal de actrice zijn die de heilige Maagd moet spelen. Dus in een onbewaakt ogenblik zat ze met haar mobiele telefoon te frummelen - even mijn facebook-status updaten, "ben nu in een relatie met de H. Josef". Ik snap vooral niet waarom je daar als vrouw mee te koop zou willen lopen, want Josef schijnt in de eerste plaats een hele nette man te zijn geweest. Maar het hoort natuurlijk sowieso niet, dus toen ze zag dat ik het zag verdween het anachronistische voorwerp snel in de mouw. Jaja, vrouwenlist es menichfout
Of bij de vitrine waar bisschopskruizen en - ringen van Utrechtse bisschoppen werden geëxposeerd, waaronder die van kardinaal Alfrink. (da's gewoon de enige waarvan de naam mij nog iets zegt). Vooral die ringen waren supergroot en waar Marit haar commentaar nog zuiver hield (ik was erbij, dus ze moest een beetje op haar woorden letten) met "je zal zo'n ring moeten dragen", merkte een andere vrouwelijke bezoeker met onwaarschijnlijke nuchterheid op "het lijkt hier wel een feestwinkel".

Ik wees haar terecht :-)

Machtige & Mooie Middeleeuwen.

Vakantie en dus eindelijk eens tijd gehad voor de tentoonstelling "Machtige en Mooie Middeleeuwen" in de Verdieping van Nederland.

Allemaal middeleeuwse handschriften. Sommige van die boeken zijn ook te zien op de website van de KB, bijvoorbeeld hier, en zelfs als online compleet doorbladerbaar "bladerboek".
Online is mooi - wat zou ik nog moeten zonder internet - maar als je het in het echt ziet ben je toch even helemaal in een andere wereld. Een wereld waar ik niet in zou willen leven, overigens. De verbinding naar de 21e eeuw werd dan ook gemaakt door mijn HTC Android, die hier en daar wat miniatuurtjes moest schieten. Zonder flits uiteraard :-)

Links: getijdenboek Catherina van Kleef (15e eeuw), rechts: miniatuur "V" met Maria (met kind) en Beatrijs (knielend) uit de Beatrijs, folio 47v.

Syndicate content